Wszystkie kategorie - Tu Odpoczniesz - Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki

XLIX Bieg Sylwestrowy w Miałach – sportowe zakończenie roku i kolejny etap Grand Prix Doliny Noteci

2026-01-05T09:18:51+01:00

Sportowe emocje, świąteczna atmosfera i radość ze wspólnego biegania po raz kolejny połączyły uczestników XLIX Biegu Sylwestrowego w Miałach. Tradycyjna impreza, która od lat zamyka sportowy rok w regionie, w tym roku zapisała się w historii wydarzenia w sposób szczególny – bieg główny na dystansie 10 kilometrów po raz pierwszy został włączony do cyklu Grand Prix Doliny Noteci Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego.

Punktualnie o godzinie 12:00 na trasę wyruszyli uczestnicy biegu głównego oraz marszu Nordic Walking. Był to jednocześnie trzeci bieg zaliczany do klasyfikacji Grand Prix Doliny Noteci, co dodatkowo podniosło rangę zawodów i przyciągnęło biegaczy walczących o cenne punkty w klasyfikacji generalnej. Mimo mroźnej, zimowej aury i śniegu, atmosfera wydarzenia była wyjątkowo ciepła i iście świąteczna, a licznie zgromadzeni kibice skutecznie dodawali energii zawodnikom na trasie.

Wydarzenie miało charakter rodzinny i międzypokoleniowy. Oprócz biegu głównego na 10 km oraz marszu Nordic Walking na dystansie 7 km, rozegrano również biegi dziecięce, które jak co roku dostarczyły wielu wzruszeń i radości najmłodszym sportowcom oraz ich opiekunom. Meta na boisku sportowym w Miałach stała się miejscem gratulacji, podsumowań i wspólnego świętowania zakończenia roku.

W XLIX Biegu Sylwestrowym nie zabrakło także przedstawicieli samorządu. Starostwo Powiatowe reprezentował Bolesław Chwarścianek - Członek Zarządu Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego, który od początku bierze czynny udział w cyklu Grand Prix Doliny Noteci. Start w Miałach był dla niego trzecim biegiem w tegorocznym cyklu, co stanowi wyraz osobistego zaangażowania w promowanie aktywnego stylu życia oraz lokalnych inicjatyw sportowych.

Uroczysta dekoracja zwycięzców była ważnym i symbolicznym momentem wydarzenia. Medale uczestnikom wręczali wspomniany Bolesław Chwarścianek oraz Lucyna Nawrot Radna Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego, składając zawodnikom gratulacje i podziękowania za sportową rywalizację. W ceremonii dekoracji uczestniczyli również Zastępca Burmistrza Wielenia Jan Graczyk, Radni Rady Miejskiej Wielenia oraz organizator Biegu Sylwestrowego Michał Ignaszak.

W klasyfikacji generalnej biegu głównego na 10 km najlepsze miejsca zajęli:

Kobiety:

I miejsce – Czempińska Monika z Trzcianki, czas: 0:42:42
II miejsce – Nowak Iwona z Ostrowic, czas: 0:43:07
III miejsce – Marzec Karolina z Deszczna, czas: 0:45:07

Mężczyźni:

I miejsce – Ling Dawid z Mościenicy, czas: 0:35:41
II miejsce – Palicki Marcin z Wysoki, czas: 0:36:09
III miejsce – Gwóźdź Jacek z Drezdenka, czas: 0:36:18

XLIX Bieg Sylwestrowy w Miałach był trzecim przystankiem cyklu Grand Prix Doliny Noteci, ale przed biegaczami jeszcze sześć kolejnych zawodów, które odbędą się w różnych miejscowościach powiatu:

Połajewo – Bieg Doliną Kończaka (12.04.2026 r.),
Czarnków – Bieg w Czarnkowie (10.05.2026 r.),
Sarbka – Bieg po Kwiat Paproci (21.06.2026 r.),
Lubasz – Bieg Aktywnie Wokół Jeziora (8–9.08.2026 r.),
Pęckowo – Bieg im. Józefa Noji (13.09.2026 r.),
Trzcianka – Bieg im. Tadeusza Zielińskiego (20.09.2026 r.).

Tegoroczna edycja Biegu Sylwestrowego nie tylko godnie zamknęła sportowy rok, ale również umocniła pozycję Miałów na biegowej mapie regionu. Włączenie do cyklu Grand Prix Doliny Noteci to nowy rozdział w historii imprezy i dowód na to, że lokalne wydarzenie z tradycją może z powodzeniem stać się częścią większego, prestiżowego projektu sportowego.

Anna Maria Wojtyczko – Starostwo Powiatowe w Czarnkowie

Katalog "Nadnotecka Marka"

2025-09-24T14:19:24+02:00

Związek Miast i Gmin Nadnoteckich wydał nowy folder – katalog produktów regionalnych Nadnotecka Marka. W publikacji znajdują się firmy, organizacje i przedsiębiorstwa, które zostały wyróżnione certyfikatem „Nadnotecka Marka”. Certyfikacja ta, przyznawana przez Związek, to prestiżowe wyróżnienie, które podkreśla autentyczność i wysoką jakość wyrobów pochodzących z regionu nadnoteckiego. Certyfikat stanowi nie tylko dowód na wyjątkowość produktu, ale również na jego głębokie związanie z lokalnym dziedzictwem, kulturą i tradycją.

W katalogu znajdziecie 24 wyróżnione produkty od 19 producentów. Wśród prezentowanych propozycji nie brakuje różnorodności: od lokalnych pasiek, przez rodzinną olejarnie, po wina, produkty mleczarskie, smakołyki od KGW, marynowane grzyby i wiele innych. Ta różnorodność pokazuje bogactwo nadnoteckiego regionu i zaangażowanie lokalnych producentów w zachowanie tradycji oraz wysokiej jakości wyrobów.

Nadnotecka Marka to nie tylko znak jakości, ale również symbol silnego związku z lokalnym dziedzictwem i kulturą naszego regionu. Dzięki tej certyfikacji konsumenci mogą mieć pewność, że kupują produkty wpisujące się w autentyczny nadnotecki charakter – wyroby tworzone z pasją, z poszanowaniem tradycji i z wykorzystaniem lokalnych surowców.

Zachęcamy do zapoznania się z katalogiem i poznania bliżej NADNOTECKICH PRODUCENTÓW. Poznajcie ich historie, które stoją za każdą etykietą i każdym certyfikowanym produktem.

Hanna Matkowska - Biuro ZMiGN

GRAND PRIX DOLINY NOTECI 2025/2026

2025-09-16T13:28:15+02:00

Grand Prix Doliny Noteci to pierwszy w Powiecie Czarnkowsko-Trzcianeckim cykl biegów na 10 km, do którego zalicza się 9 biegów - zaczynamy w pięknym Gębiczynie 28 września 2025 roku, a kończymy w Trzciance 20.09.2026 r.

Jaka jest główna idea biegów Grand Prix?
Grand Prix to cykl zawodów biegowych, w którym uczestnicy rywalizują nie tylko w jednym biegu, ale w całej serii rozgrywanej w różnych miejscowościach powiatu. Dystans 10 km jest jednym z najpopularniejszych w biegach ulicznych – wystarczająco długi, by stanowił sportowe wyzwanie, a jednocześnie dostępny dla szerokiego grona biegaczy: zarówno amatorów, jak i bardziej doświadczonych zawodników.

Do klasyfikacji wliczone jest 6 z 9 biegów, czyli musisz przebiec przynajmniej w 6 biegach na 10 km, by móc rywalizować w Grand Prix Doliny Noteci.

Zawody odbywają się w różnych miejscowościach powiatu, dzięki czemu uczestnicy mogą poznać lokalne trasy, zabytki czy walory przyrodnicze. W efekcie powiatowe Grand Prix na 10 km to nie tylko sportowa rywalizacja, ale też święto biegania, które buduje wspólnotę i wzmacnia lokalną kulturę sportową.

Poznaj organizatorów poszczególnych biegów :

II Bieg im. Stefana Wawrzyniaka w Gębiczynie - KAMA RUN Akademia Biegowa Czarnków
X Bieg Niepodległości w Krzyżu Wlkp. - Klub Biegacza "Aktywni" Krzyż Wlkp.
Bieg Sylwestrowy w Miałach - KS Victoria Miały
Bieg Doliną Kończaka w Połajewie - Gminny Ośrodek Kultury w Połajewie
Bieg w Czarnkowie oraz Bieg Po Kwiat Paproci w Sarbce - Ośrodek Sportu i Rekreacji Czarnków
Bieg Aktywnie Wokół Jeziora w Lubaszu - Gminny Ośrodek Kultury w Lubaszu
VIII Bieg im. Józefa Noji w Pęckowie - Stowarzyszenie "Biegacze Józefa Noji" w Pęckowie
44. Bieg im. Tadeusza Zielińskiego w Trzciance - Miasto i Gmina Trzcianka

Regulamin Grand Prix Doliny Noteci

Anna Maria Wojtyczko - Starostwo Powiatowe w Czarnkowie

Najlepszy Produkt Turystyczny Wielkopolski

2025-07-23T11:42:07+02:00

Już tylko kilka dni pozostało aby zgłosić się do trzeciej edycji Konkursu na Najlepszy Produkt Turystyczny Wielkopolski, będącego zarazem przepustką do ogólnopolskiej edycji konkursu Certyfikat POT, organizowanego przez Polską Organizację Turystyczną.

Udział w konkursie to szansa na promocję swojej oferty, wzmocnienie jej rozpoznawalności, ale także prestiż i szansa dołączenia do grona najlepszych. Zwycięzcy edycji regionalnej będą reprezentować Wielkopolskę w rywalizacji o Certyfikaty Polskiej Organizacji Turystycznej. Nagrodą główną konkursu ogólnopolskiego jest udział w dużej, wysokobudżetowej kampanii promocyjnej.

Swoje produkty mogą zgłaszać właściciele oraz zarządcy obiektów turystycznych z Wielkopolski, takich jak: muzea, parki rozrywki, szlaki turystyczne, czy wyróżniające się obiekty noclegowe, jak również organizatorzy wydarzeń. Prawo do zgłaszania kandydatur mają także lokalne organizacje turystyczne, jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacje zrzeszające przedsiębiorców z dziedziny turystyki, w tym samorządy gospodarcze i zawodowe oraz stowarzyszenia działające w tej dziedzinie.

Zgłoszenie do udziału w konkursie odbywa się przez formularz online, przygotowany na stronie internetowej POT: konkurs.pot.gov.pl

Chęć udziału w konkursie można przesyłać za pomocą formularza do 27 lipca 2025 roku. Zwycięzcy etapu regionalnego otrzymają tytuł Najlepszego Produktu Turystycznego Wielkopolski 2025. Ogłoszenie wyników nastąpi w trakcie regionalnych obchodów Światowego Dnia Turystyki (26 września).

Zwycięzcy będą reprezentować województwo wielkopolskie w etapie ogólnopolskim konkursu. Rozstrzygnięcie całości konkursu i wręczenie nagród odbędzie się 3 października.

W etapie regionalnym produkty turystyczne walczą o tytuł Najlepszego Produktu Turystycznego Wielkopolski 2025, Złotego Produktu Turystycznego Wielkopolski 2025 oraz Najlepszego Nowego Produktu Turystycznego Wielkopolski 2025:

Kategoria Najlepszy Produkt Turystyczny Wielkopolski – tytuł przyznawany jest przez Kapitułę produktom turystycznym istniejącym na rynku, nie krócej niż dwa lata, w maksymalnej liczbie 3 w danej edycji Konkursu
Kategoria Najlepszy Nowy Produkt Turystyczny Wielkopolski – tytuł może zostać przyznany produktowi turystycznemu, który posiada niezwykły potencjał, jest mało znany i istnieje na rynku nie dłużej niż dwa lata (licząc od daty udostępnienia produktu dla turystów). Twórcy takiego produktu turystycznego powinni wykazać się oryginalnością i kreatywnością
Kategoria Złoty Produkt Turystyczny Wielkopolski – zostanie wybrany spośród wszystkich produktów turystycznych z Wielkopolski wyróżnionych w poprzednich edycjach Konkursu Certyfikatem POT i zgłoszonych jako kandydat do Złotego Produktu Turystycznego Wielkopolski 2025. Tytuł będzie mógł uzyskać tylko ten produkt turystyczny, który otrzymał w latach ubiegłych Certyfikat POT i następnie rozszerzył swoją ofertę o nowe usługi oraz w sposób znaczący rozwinął zakres swojej działalności. Tytuł może być przyznany produktowi nie wcześniej niż po upływie 3 lat od daty otrzymania Certyfikatu POT. Upływ 3 lat liczony jest od momentu otrzymania Certyfikatu POT (miesiąc oraz rok).
W etapie ogólnopolskim nagrody przyznawane są w czterech kategoriach:

-Certyfikat POT
-Certyfikat Internautów
-Turystyczne Odkrycie Roku
-Złoty Certyfikat POT

Wszystkie certyfikowane w etapie ogólnopolskim produkty turystyczne wezmą udział w programie promocyjnym Polskiej Organizacji Turystycznej. Nagrodą dla zdobywcy Złotego Certyfikatu POT jest kampania promocyjna o wartości nie niższej niż 250 tys. złotych.

Zwycięzcy etapu regionalnego zostaną objęci działaniami promocyjnymi w 2026 r.:

Złoty Produkt Turystyczny Wielkopolski 2025 – działania promocyjne o wartości 7 000 zł
Najlepszy Produkt Turystyczny Wielkopolski 2025 – działania promocyjne o wartości 5 000 zł

Źródło: Wielkopolska Organizacja Turystyczna

Sukces Grupy Miłośników Historii Gminy Czarnków

2025-07-04T14:22:44+02:00

W kwietniu na Światową Listę Dziedzictwa Dokumentalnego UNESCO wpisano polską kolekcję dziecięcych rysunków ukazujących wojenne przeżycia. Część tej kolekcji stanowią rysunki dzieci z Gębic, Czarnkowa, Klempicza, Szamocina i Chodzieży.

Polska kolekcja to zbiór ponad 7000 rysunków i zeszytów dzieci dokumentujących wojnę i zbrodnie okupacji niemieckiej, który przechowywany jest w Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Rysunki powstały w 1946 roku jako efekt ogólnopolskiego konkursu „Wojna i okupacja w oczach dzieci” ogłoszonego przez redakcję tygodnika „Przekrój” za zgodą ówczesnego Ministerstwa Oświaty. Wzięło w nim udział ponad 7300 dzieci w wieku do 13 lat – najmłodszy uczestnik miał zaledwie 2 lata i 3 miesiące. Jak podkreśla dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych, te dziecięce rysunki stały się wyjątkowym dokumentem zbiorowej traumy wojennej zapisanej ręką dziecka.

Można na nich znaleźć m.in. sceny egzekucji, bombardowań, przesiedleń czy śmierci najbliższych, choć były też rysunki ukazujące radość z zakończenia wojny. Dziecięce prace były różnej wielkości i formatu. Powstawały nawet na papierze pakowym. I choć wykonywano je różnymi technikami, to dominowały ciemne kolory. Tylko krew była czerwona.

Tak o tych dziecięcych rysunkach w 1948 r. na Międzynarodowym Kongresie na Rzecz Dziecka Poszkodowanego przez Wojnę mówił wybitny polski pedagog i psycholog prof. Stefan Szuman: „Sądzę, że tych, którzy jeszcze nie wiedzą o tym, co się w naszym kraju działo w czasie okupacji lub nie chcą w to uwierzyć, przekonają może o prawdzie rysunki naszych dzieci”.

To świadectwa dzieci, które nie miały możliwości wyrazić się słowem, ale pozostawiły nam przejmujący obraz wojennej rzeczywistości. Ich prace są cennym źródłem nie tylko dla historyków, ale i dla psychologów, pedagogów, artystów
– mówi dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.

Polska kolekcja jest częścią zbioru „Rysunki i zapiski dzieci z czasu wojny w Europie: 1914–1950”, którą tworzy 17 kolekcji z 8 krajów: z Kanady, Czech, Francji, Niemiec, Polski, Hiszpanii, Szwajcarii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

To niezwykle wzruszające dziedzictwo dokumentacyjne, zapisane ręką dziecka, które staje się świadectwem wojny bardziej przejmującym niż niejeden oficjalny raport czy relacja. Dla nas ten wpis jest też jednym z ważniejszych przykładów archiwalnej współpracy międzynarodowej ostatnich lat. Ma szczególny wymiar – nie tylko dokumentuje historię, ale czyni to z perspektywy, która zbyt długo była marginalizowana. To wspólne europejskie dziedzictwo dzieci, które przeżyły wojnę
- zaznacza dr Paweł Pietrzyk.

Część tej wyjątkowej kolekcji stanowią rysunki dzieci z Gębic, Czarnkowa, Klempicza, Szamocina i Chodzieży, a ujrzały światło dzienne dzięki Grupie Miłośników Historii Gminy Czarnków.

Wszystko zaczęło się od Kornelii Izydor, mieszkanki Czarnkowa, która wzięła udział w projekcie ogłoszonym przez Archiwum Akt Nowych w Warszawie, którego celem było odszukanie innych autorów.

Dzięki namowom pana Damiana Szcześniaka z Gębic pani Kornelia zdecydowała się pomóc w dotarciu do osób z listy uczniów z Gębic, Czarnkowa, Klempicza, Chodzieży i Szamocina, których prace przetrwały do dziś
– relacjonuje Daniel Gołębiewski z Grupy Miłośników Historii Gminy Czarnków.

Udało się nawiązać kontakt z kilkoma autorami lub ich rodzinami m.in. z Marią Geremek, Ireną Maszewską, Józefem Boguszewskim, Genowefą Śledzik oraz rodziną Kazimierza Stróżyńskiego.

Każda z tych historii to wzruszająca podróż do dzieciństwa w cieniu wojny. Osoby, z którymi udało się porozmawiać otrzymały kopie swoich rysunków. Często nie miały pojęcia, że ich prace przetrwały
– mówi Daniel Gołębiewski.

Powojenne rysunki autorstwa dzieci z Gębic, Czarnkowa Klempicza, Szamocina i Chodzieży, można obejrzeć na stronie Grupy Miłośników Historii Gminy Czarnków na Facebooku, a całą kolekcję, która trafiła na listę UNESCO, można obejrzeć online na portalu Zespół - Szukaj w Archiwach.

Agnieszka Świderska - Głos Czarnkowsko-Trzcianecki

Odpoczynek nad wodą w Powiecie

2025-07-01T07:54:15+02:00

Nic tak przyjemnie nie chłodzi w upalne dni, jak bliskość wody. W naszym powiecie czeka na Was aż pięć kąpielisk oraz jeden obiekt basenowy. Są to akweny w gminie Lubasz, Krzyż Wielkopolski, Trzcianka oraz w Czarnkowie.

15 czerwca sezon kąpielowy rozpoczął się nad Jeziorem Dużym w Lubaszu i na „Nowej Plaży” nad Jeziorem Sarcze w Trzciance i potrwa tam do 31 sierpnia. Zażywać kąpieli nad Jeziorem Królewskim w Krzyżu Wielkopolskim, nad jeziorem Logo i „Starej Plaży” nad jeziorem Sarcze w Trzciance można od 1 lipca do 31 sierpnia. Kompleks basenów na terenie Ośrodka Sportu i Rekreacji w Czarnkowie czynny jest od 14 czerwca do 1 września. Wszystkie kąpieliska w sezonie otoczone są opieką wykwalifikowanych ratowników.

Aby po kąpielach pozostały wyłącznie miłe wspomnienia, warto na bieżąco monitorować komunikaty o stanie wody. Jakość wody w kąpielisku możesz sprawdzić on-line na stronie Serwis Kąpieliskowy. Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi badanie wody nie wcześniej niż 10 dni przed otwarciem sezonu kąpielowego danego kąpieliska. Następnie organizator wykonuje nie mniej niż trzy badania w sezonie kąpielowym, w okresie funkcjonowania kąpieliska. Przerwa między badaniami nie może przekraczać miesiąca. Parametry danego kąpieliska można także na bieżąco sprawdzać na stronie Dziennik Ratownika.

Kąpieliska w naszym powiecie rozwijają się z roku na rok. Są przygotowane tak, aby można było na nich spędzić czas rodzinnie i bezpiecznie. Każde z nich ma wyznaczone strefy dla nieumiejących pływać oraz dla tych, którzy w wodzie czują się swobodnie. Jezioro Duże w Lubaszu to urokliwe miejsce otoczone lasami. Nad jego brzegiem znajduje się ośrodek wypoczynkowy wyposażony w bazę noclegową. Odpoczywający mogą skorzystać z dużego placu zabaw dla dzieci i szerokiej, piaszczystej plaży. Na miłośników wodnych przygód czeka wypożyczalnia sprzętu. Przy plaży znajduje się miejsce do gry w siatkówkę, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, kort do tenisa ziemnego i obiekt gastronomiczny.

Kąpielisko na jeziorze Królewskim w Krzyżu Wielkopolskim wydzielono w 2019 r. Oprócz kąpieli wodnych na mieszkańców i turystów czeka tam plac zabaw, lokal gastronomiczny, a w pobliżu stadion miejski.

W ostatnich latach bardzo mocno podniesiono atrakcyjność plaży nad jeziorem Logo w Trzciance. Wpływ na to miało między innymi powstanie Wodnego Placu Zabaw – darmowej atrakcji, w której skład wchodzą: wieża ze zjeżdżalnią, bieżnie łączące, rampy do wchodzenia na park wodny i ośmiokątna trampolina. Przy plaży znajdziemy także boisko przeznaczone do gry w piłkę plażową, zaplecze szatniowo - sanitarne z toaletą przystosowaną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz „Zatokę Literacką”, tzn. plac zabaw z biblioteczką do wymiany książek. Do kąpieliska prowadzi mata plażowa dla osób niepełnosprawnych. Jeśli zgłodniejemy, to przy plaży znajdziemy dwa lokale gastronomiczne. W 2024 roku do użytku oddano Wake Park, który będzie dostępny nieodpłatnie od 1 lipca do 31 sierpnia, codziennie przez 8 godzin – warunkiem skorzystania z atrakcji jest zapisanie się na wolną godzinę – wyłącznie na miejscu. Jeśli po wszystkich atrakcjach dopadnie nas głód, mamy do wyboru ofertę dwóch lokali gastronomicznych, w których każdy znajdzie coś dla siebie.

Nad Jeziorem Sarcze w Trzciance mamy do wyboru dwie plaże. Przy kąpielisku obok ,,Nowej Plaży”, znajduje się Centrum Wędkarstwa, Turystyki Wodnej i Ratownictwa Wodnego, w którym mieści się wypożyczalnia sprzętu wodnego. Na plaży można grać w piłkę siatkową oraz koszykówkę. W pobliżu znajdują się: stadion sportowy, korty tenisowe, hotel, parking, punkty gastronomiczne oraz Park Ryb Słodkowodnych, który na pewno docenią rodziny z dziećmi. Druga plaża nazywana przez mieszkańców „Starą” oferuje zewnętrzną siłownię, punkt gastronomiczny, Centrum Fitness & Squash oraz drewniane wiaty ze stołami i ławkami. Dzieci na pewno zainteresuje mini park linowy i mały plac zabaw.

Jeżeli odpoczynek na piaszczystej plaży nie jest waszą ulubioną rozrywką, to do wyboru macie też otwarty obiekt basenowy przy Ośrodku Sportu i Rekreacji w Czarnkowie. Pływalnia czynna jest do 1.09.2024 (w zależności od pogody). Jest to basen odkryty, który posiada 2 niecki basenowe - dużą o wymiarach 50 m×20 m i głębokości 1,2 m - 1,8 m oraz małą o wymiarach 20 m×10 m i głębokości 0,4 m - 1,2 m. Dodatkową atrakcją jest wysepka z fontanną - grzybek z kaskadą wodną i dysze do jacuzzi. Wokół basenu znajdują się trawniki, plac zabaw dla dzieci, boisko do siatkówki plażowej z łapaczem do piłki, stanowisko do koszykówki, tenisa stołowego, minigolfa i kręgli oraz stół do gry w szachy. Tuż obok basenu znajdują się korty tenisowe oraz stadion piłkarski, rampa dla rolkarzy i siłownia. Każdy miłośnik spędzania wolnego czasu na świeżym powietrzu znajdzie coś dla siebie.

Mimo tego, że każde z kąpielisk jest strzeżone, nie powinno to uśpić naszej czujności. Przebywając w mocno nasłonecznionych miejscach pamiętajmy o odpowiednim nawodnieniu i ochronie przeciwsłonecznej. Bezwzględny zakaz dotyczy skakania „na główkę” oraz kąpieli pod wpływem alkoholu. Niech zabawy w wodzie będą rozsądne i pozostaną po nich tylko dobre wspomnienia!

Marta Burakowska – Starostwo Powiatowe w Czarnkowie

Wypocznij bliżej niż myślisz

2025-06-24T09:39:35+02:00

Zbliżające się wakacje to doskonały moment, by zaplanować wypoczynek blisko natury, w miejscu pełnym uroku, ciszy i niespiesznego rytmu życia. Powiat czarnkowsko-trzcianecki, zachwyca różnorodnością krajobrazów i bogactwem atrakcji dla każdego – rodzin z dziećmi, par, seniorów czy pasjonatów aktywnego wypoczynku. To region, w którym wakacje smakują inaczej – naturalnie, lokalnie i bez pośpiechu.

Natura, która zachwyca - nasz powiat to prawdziwy raj dla fanów przyrody. Rozległe lasy, malownicze doliny Noteci, pagórkowaty teren z zapierającymi dech w piersi widokami i jeziora tworzą wymarzone warunki do pieszych wędrówek, rowerowych eskapad czy rodzinnych spacerów. Miłośnicy ruchu nie będą zawiedzeni. Powiat dysponuje dobrze przygotowaną infrastrukturą turystyczną – liczne szlaki piesze i rowerowe prowadzą przez najbardziej urokliwe zakątki regionu. Można nimi dotrzeć do punktów widokowych (np. Góra Krzyżowa w Czarnkowie, taras widokowy w Radolinie), historycznych miejscowości i lokalnych atrakcji. To świetna opcja na rodzinne wycieczki, weekendowe wypady czy dłuższy urlop.

Szlaki piesze - sprawdź tutaj

Szlaki rowerowe - sprawdź tutaj

Nie brakuje tu również możliwości do uprawiania sportów wodnych – spływy kajakowe rzeką Notecią, Drawą, Miałą czy Bukówką to obowiązkowy punkt programu dla każdego odwiedzającego!

Propozycje spływów - sprawdź tutaj

A może marzysz o tym, by spędzić niezapomniane wakacje w siodle? Wrażeń, jakie towarzyszyć Ci będą podczas zwiedzania zakątków regionu na końskim grzbiecie, nie da się z niczym porównać! Jeśli jesteś początkującym jeźdźcem, możesz tu także skorzystać z oferty lokalnych stadnin koni i gospodarstw agroturystycznych, które oferują lekcje jazdy konnej oraz przejażdżki na bezpiecznym terenie (np. Dworek nad Drawą w Stefanowie w Gminie Krzyż Wielkopolski).

Wypoczynek w siodle - sprawdź tutaj

Nie czekaj – zaplanuj swoje wymarzone wakacje już dziś! Powiat oferuje bogatą bazę noclegową – od klimatycznych gospodarstw agroturystycznych, przez pensjonaty, po komfortowe hotele. Noclegi często łączą się z lokalną kuchnią i możliwością skosztowania produktów regionalnych. Zapoznaj się z bazą noclegową oraz przewodnikami turystycznymi i znajdź idealne miejsce na letni odpoczynek.

Marta Burakowska – Starostwo Powiatowe w Czarnkowie

Daj się zachwycić...

2025-04-18T14:43:48+02:00

Wolne dni i piękna pogoda to połączenie, które warto wykorzystać podczas długiego świątecznego weekendu. Geogra Notecka "Od mariny do mariny" to trasa, na której czekają na Was piękne widoki , zabytki oraz pyszna kawa w "Przystanku Edukacja" w Wieleniu.

Zabierz rodzinę, przyjaciół lub wybierz się w samotną przeprawę wzdłuż Noteci i zachwycić się najbliższą okolicą. Mamy nadzieję, że porcja zdjęć z trasy zachęci Was do tego aby aktywnie spędzić czas nie wyjeżdżając daleko od domu i poznać Powiat dzięki GeoGrze Noteckiej.

Zdobądź Koronę Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego!

2025-03-10T12:12:25+01:00

Już w kwietniu czeka nas pierwsze z serii trzech wielkich wydarzeń sportowych. Jest to nowa propozycja, która zostanie zrealizowana między innymi dzięki środkom przyznanym w ramach otwartego konkursu ofert na wsparcie realizacji zadań publicznych w 2025 r.

Zadanie to będzie polegało na zorganizowaniu trzech biegów z przeszkodami na terenie powiatu. Rozpocznie się 5 kwietnia w Krzyżu Wielkopolskim, 28 czerwca w odbędzie się bieg w Lubaszu, a wielki finał czeka nas 23 sierpnia w Czarnkowie, gdzie nastąpi podsumowanie, wręczenie nagród i koncert dla wszystkich uczestników biegów oraz ich dzielnych kibiców.

Głównym celem zadania jest wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej, organizacja cyklicznego współzawodnictwa sportowego dzieci, młodzieży i dorosłych, które popularyzują powiat i zdrowy styl życia. Koronę Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego zdobędą wyłącznie ci uczestnicy biegów, którzy wezmą udział we wszystkich trzech wydarzeniach.

Organizatorzy biegu – Stowarzyszenie Wolf Team Trzcianka, mają duże doświadczenie w realizacji podobnych imprez. To za ich sprawą biegi OCR – czyli biegi z przeszkodami już od 6 lat odbywają się na terenie naszego powiatu i stanowią doskonałą rozrywkę dla całych rodzin. Jest to też świetny sposób na promocję regionu ponieważ każdorazowo udział w biegu bierze kilkuset uczestników, a cześć z nich przyjeżdża z całej Polski.

W biegu udział mogą wziąć dzieci w trzech kategoriach wiekowych 3-6 lat, 7-10 lat, 11-14 lat, dorośli oraz osoby z niepełnosprawnościami. Zapisy są już aktywne! Zapraszamy na stronę foxter-sport.pl

Organizatorzy zachęcają: podejmij wyzwanie i pokaż: pazur, siłę, walkę, wytrwałość. Wilki się nie poddają, a to właśnie Ty możesz zostać częścią naszej dzikiej, wilczej historii!

Marta Burakowska – Starostwo Powiatowe w Czarnkowie

Przyroda gminy Trzcianka

2024-12-20T12:06:08+01:00

Najważniejszą formę ochrony przyrody w Polsce poza parkami narodowymi stanowią obszary objęte programem NATURA 2000. W granicach gminy Trzcianka znajdują się trzy takie obszary: obszar specjalnej ochrony ptaków Nadnoteckie Łęgi oraz dwa specjalne obszary ochrony siedlisk pod nazwą: Dolina Noteci i Ostoja Pilska.

Nadnoteckie Łęgi to obszar, który obejmuje część doliny Noteci między miejscowością Wieleń a ujściem Gwdy. Pokrywają go łąki zalewowe, torfowiska niskie, pośród których występują kanały i rowy odwadnające, niegdysiejsze koryta rzeczne oraz wypełnione wodą doły potorfowe. Część terenu jest porośnięta krzewami i drzewami. Łąki są intensywnie użytkowane. Jest to ostoja ptasia o randze europejskiej. W okresie lęgowym obszar zasiedla co najmniej 1% populacji krajowej podróżniczka i kulika wielkiego; w stosunkowo wysokiej liczebności występują bąk, bocian biały, dziwonia i derkacz. W okresie wędrówkowym gęś zbożowa występuje w dużych koncentracjach osobników.

Dolina Noteci to obszar obejmujący fragment doliny Noteci między miejscowością Wieleń a Bydgoszczą. Obszar jest w dużej części zajęty przez torfowiska niskie, z fragmentami zalewowych łąk i trzcinowisk, z enklawami zakrzewień i zadrzewień. Na zboczach doliny znajdują się płaty muraw kserotermicznych. W okolicach Goraja, Pianówki i Góry oraz Ślesina występują kompleksy buczyn i dąbrów, w tym m.in. siedlisk przyrodniczych: ciepłolubnej dąbrowy i mieszanych lasów zboczowych. Teren przecinają kanały i rowy odwadniające. Liczne są starorzecza i wypełnione wodą doły potorfowe. Miejscami występują rozległe płaty łęgów. Łąki są intensywnie użytkowane. Obszar obejmuje bogatą mozaikę siedlisk, z priorytetowymi lasami łęgowymi i dobrze zachowanymi kompleksami łąkowymi, choć łącznie zajmują one poniżej 20% powierzchni obszaru.

Ostoja Pilska chroni zespół najcenniejszych obszarów przyrodniczych położonych w północnej Wielkopolsce, niedaleko Piły, szczególnie bogatych w siedliska Natura 2000. Cechą ostoi Pilskiej jest duża zmienność typologiczna siedlisk hydrogenicznych, zwłaszcza jezior ramienicowych i dystroficznych i torfowisk (przejściowych i wysokich), siedlisk lasów łęgowych usytuowanych w dolinach strumieni oraz siedlisk towarzyszących dużej rzece nizinnej – Gwdzie. Całości dopełniają ubogie bory skupione głównie na obszarze śródlądowego pola wydmowego położonego na południowy zachód od Piły oraz nieco żyźniejsze typy lasów, w tym kwaśne dąbrowy i buczyny, także bory i lasy bagienne. Ostoja Pilska pod względem liczby typów siedlisk Natura 2000, stanowi jeden z bogatszych obszarów Wielkopolski i szerzej Zachodniej Polski. Licznie reprezentowane są rzadkie i zagrożone w skali regionu i kraju gatunki roślin, zwierząt i innych królestw świata żywego, w tym wiele podlegających ochronie prawnej oraz rzadkie i zagrożone wymarciem w regionie i kraju zbiorowiska roślinne. Ostoja Pilska składa się z dziewięciu obszarów usytuowanych wokół Piły: 1) Rynna Jezior Kuźnickich, 2) Rynna jezior Okoniowe – Płotki – Jeleniowe – Bagienne, 3) Łęgi i grądy nad Gwdą poniżej Dobrzycy, 4) Obszar pomiędzy jeziorem Wapińskim i jeziorem Kleszczynek a jeziorem Czarnym k. Jeziorek, 5) Rezerwat Torfowisko Kaczory oraz jezioro Czarne k. Kaczor, 6) Meandry i starorzecza Gwdy poniżej Motylewa, 7) Obszar wydm śródlądowych i jezioro Leśne (Stobieńskie), 8) Kwaśne dąbrowy Zawada – Koszyce. Na terenie gminy Trzcianka znajduje się znaczna część Meandrów i starorzecza Gwdy poniżej Motylewa. Obszar ten obejmuje silnie meandrujący odcinek Gwdy pomiędzy Motylewem a Ujściem, z licznymi, klasycznie wykształconymi starorzeczami oraz siedliskami towarzyszącymi dużej nizinnej rzece – niżowymi, nadrzecznymi zbiorowiskami okrajkowymi oraz zwykle niewielkimi powierzchniowo siedliskami charakterystycznymi dla zalewanych mulistych brzegów. Obszar ten stanowi w dalszym ciągu ważne siedlisko cennych gatunków ryb reofilnych, choć w większości wykazujących obecnie znaczny regres populacji lub wręcz zanik występowania. Na uwagę zasługują zwłaszcza boleń (gatunek Natura 2000), brzana, świnka (prawdopodobnie już nie występuje), strzelba potokowa, jelec, kleń, jaź i kiełb. W Gwdzie spotkać także można rzadkiego i chronionego w Polsce małża – gałeczkę rzeczną.

Obszary chronionego krajobrazu

Na terenie gminy Trzcianka znajdują się fragmenty dwóch obszarów chronionego krajobrazu: Dolina Noteci i Puszcza Drawska. Część południowo – wschodnia gminy leży w zasięgu Obszaru Chronionego krajobrazu Dolina Noteci (dolina rzeki chroniona jest na przestrzeni od wschodniej granicy województwa wielkopolskiego do Wielenia. OchK Dolina Noteci (o powierzchni 72020 ha) leży na terenie Pradoliny Toruńsko – Eberswaldzkiej. W krajobrazie dominują łąki oraz pola z enklawami zakrzewień i zadrzewień, rzadziej lasy i jeziora. Okolice Goraja, Pianówki, Góry oraz Ślesina porastają buczyny i dąbrowy, w tym m. in. Dąbrowy ciepłolubnej. Teren, poprzecinany jest kanałami i rowami odwadniającymi, pełen jest starorzeczy. Szczególne znaczenie mają Nadnoteckie Łęgi w dolnym biegu rzeki. To w większości torfowiska niskie i zalewowe łąki – łęgi. Region ten jest ważną ostoją ptaków wodno – błotnych – m. in. Bąków, bocianów białych, błotniaków łąkowych, żurawi, ptaków siewkowatych, remiz, podróżniczków. Większość powierzchni OChK Dolina Noteci pokrywa się z obszarem Natura 2000 – Dolina Noteci. Część północno – zachodnia gminy leży w zasięgu OChK Puszcza nad Drawą, wewnątrz którego znajduje się Drawieński Park Narodowy (już poza granicami gminy Trzcianka).

OChK Puszcza nad Drawą

Leży na pograniczu województw wielkopolskiego i zachodniopomorskiego, stanowiąc otulinę dla Drawieńskiego Parku Narodowego. Krajobraz obszaru tworzą rynny polodowcowe, dziś wypełnione głównie wodami jezior i rzek. Na obszarze tym dominują lasy sosnowe. Dąbrowy, liczące obecnie około 150 lat, porastają kilkaset hektarów w pobliżu Drawy, w nadleśnictwie Krzyż. Rośnie w nich także bardzo rzadko w Polsce występujące drzewo, objęte ścisłą ochroną gatunkową – jarząb brekinia. Na terenie obszaru spotkać też można lasy bukowe i grądowe. W lasach gnieżdżą się cenne gatunki ptaków – rybołowy, bieliki, orliki krzykliwe, kanie i puchacze, a na śródleśnych jeziorach – gągoły i tracze nurogęsi. Na terenach bagiennych spotkać można m.in. sowę błotną, zaś w okolice Tuczna zlatują wiosną i jesienią tysiące żurawi. Na terenie obszaru chronionego są też rezerwaty przyrody, w tym m.in. Mszary Tuczyńskie, Leśne Źródła, Stary Załom, znajdujące się poza obszarem gminy Trzcianka.

Miejscem występowania wartościowych roślin są także parki podworskie i pałacowe. Na terenie gminy Trzcianka znajduje się 5 obiektów tego typu wpisanych do rejestru zabytków. Za zabytki uznano parki podworskie w miejscowościach: Dłużewo, Niekursko, Rychlik oraz parki pałacowe w miejscowościach: Biała i Trzcianka.

Chronione rośliny i zwierzęta

Teren gminy Trzcianka znajduje się w obrębie ważnego dla ptaków w okresie gniazdowania oraz migracji obszaru Dolina Noteci. Dolina jest jednym z najważniejszych w zachodniej Polsce miejsc gniazdowania ptaków wodno-błotnych. W obrębie woj. Wielkopolskiego gniazduje m.in. bąk, bocian biały, łabędź niemy, gęgawa, błotniak stawowy, błotniak łąkowy, derkacz, żuraw, kulik wielki, rycyk. Obszar ten stanowi także żerowisko bielików, orlików krzykliwych, kani rudych i trzmielojadów gniazdujących poza doliną. Jedna z najważniejszych w Polsce tras migracyjnych ptaków. W czasie wędrówek na wielkopolskim odcinku doliny Noteci gromadzi się około 250 bocianów białych, 1000 łabędzie niemych, 100-150 łabędzie czarnodziobnych, 300-400 łabędzi krzykliwych, 15 000 – 20 000 gęsi zbożowych i białoczelnych, 2500 świstunów, 50 bielików, 4000 żurawi, 3500 łysek, 10 000 czajek. Ponadto na terenie gminy Trzcianka znajduje się strefa ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania orlika krzykliwego, rybołowa, bielika i kani rudej. W pobliżu leśnictwa Róża jest miejsce gniazdowania bociana czarnego.

Źródło: Krzysztof Bogdanowicz „Wypoczynek nad wodą w gminie Trzcianka”

Red. Klaudia Wieczorek – Starostwo Powiatowe w Czarnkowie

CMENTARZE ŻYDOWSKIE W CZARNKOWIE

2024-11-28T08:03:08+01:00

"Cmentarze żydowskie to zabytki wymagające ochrony, stanowiące świadectwo losów diaspory żydowskiej zamieszkującej niegdyś wszystkie zakątki Rzeczpospolitej. Zlokalizowanie ich granic, porządkowanie i oznaczanie jest procesem przywracania pamięci o tej części dziedzictwa kulturowego wśród lokalnych społeczności. Czasem jest to proces szczególnie wymagający, ponieważ niektóre cmentarze nie posiadają już żadnych śladów powierzchniowych".*

Cmentarz to miejsce "sacrum", które zawsze pobudza do głębokiej refleksji nad życiem i przemijaniem. Dla Żydów był i jest miejscem świętym, otoczonym szczególną czcią, kojarzonym z "bramą do nieba", lecz bez uprawiania kultu zmarłych. W Czarnkowie do dziś przetrwały dwa cmentarze żydowskie, "stary" i "nowy", które utraciły już swoją pierwotną funkcję. Od dawna są nieczytelne w krajobrazie miejskim, a ślad po nich jest ledwo dostrzegalny. Okazuje się, że pamięć o tych miejscach zatarta jest również w świadomości lokalnej społeczności albo w ogóle jest nieznana.

To, że cmentarz nie jest zauważalny w krajobrazie miejskim nie oznacza, że przestał istnieć. Najczęściej degradacji uległa tylko powierzchniowa część grobu, a pod ziemią wciąż znajdują się jamy grobowe ze szczątkami zmarłych. W tym niezwykłym miejscu panuje jedna z najważniejszych zasad żydowskiego obrządku pogrzebowego - zasada nienaruszalności grobu oraz zasada zakazu jego likwidacji. Najistotniejsze jest to, co kryje ziemia, a nie to, co zachowuje się na powierzchni cmentarza. Dlatego Żydzi uważają, że macewa, czyli nagrobek żydowski, jest tylko symbolem wskazującym uświęcone miejsce. Jest wyrazem czci okazywanej zmarłemu, troski o jego duszę, wieczny spokój, a także znakiem pamięci dla potomnych. Jednak uważa się to miejsce za rytualnie nieczyste, dlatego każdy, kto chce wejść na teren cmentarza, zobowiązany jest dokonać rytualnego obmycia rąk.

Według judaizmu w jednym grobie może być pochowany tylko jeden człowiek, nie wolno przeprowadzać ekshumacji i naruszać grobu w jakimkolwiek celu. Wyjątek stanowiły matki zmarłe przy porodzie wraz z niemowlętami. Zmarłych nie chowano w dowolnym miejscu, lecz w odpowiedniej kwaterze lub rzędzie, w zależności od płci, wieku i pozycji społecznej. Grzebano ich w taki sposób, żeby żaden z grobów nie nachodził na drugi, ani go nie uszkadzał. W przypadku, gdy na cmentarzu brakowało miejsca na pochówek, gmina żydowska starała się o założenie nowego miejsca, o ile było to możliwe. Wówczas w mieście często pojawiały się dwa cmentarze żydowskie - stary i nowy. Gdy taka czynność była niemożliwa do zrealizowania, starą, nieużytkowaną od dawna część nekropoli pokrywano grubą warstwą ziemi i od nowa chowano w tym miejscu zmarłych, nie wykraczając przeciw prawu o nienaruszalności grobów. W ten sposób powstawał charakterystyczny nasyp uświęcający miejsce pochówku zmarłych.

Na szczycie wyniesienia, które położone jest w północno - wschodniej części Czarnkowa, Żydzi założyli swój pierwszy cmentarz, który w języku hebrajskim nazywany jest "bejt chaim" - dom życia, "bejt olam" - dom wieczności, "bejt kwarot" - dom grobów albo "bejt szalom" - dom pokoju. W Polsce często można spotkać się z określeniem "kirkut", jednak nie jest to określenie pochodzące od samych Żydów. Jego etymologia pochodzi od niemieckiego dialektalnego słowa "kirchkot", a to z kolei od "kirchof" (cmentarz przykościelny) z końcówką "-kot", co znaczy "błoto". Słownik wyrazów obcych PWN zaznacza, że etymologia tego słowa ma wydźwięk obraźliwy. Żydzi często zwracają uwagę, żeby nie używać tego określenia związanego z kościołem oraz z tym, że kojarzone jest negatywnie. Dlatego też neutralnym stwierdzeniem w języku polskim jest używanie określenia "cmentarz żydowski". Wspomniany cmentarz funkcjonował do 1819 roku. W latach 1836 - 1837 gmina żydowska przy wsparciu jednego z nauczycieli o nazwisku Feifer ze szkoły żydowskiej obsadziła ten teren 250 drzewami. Do dnia dzisiejszego nie zachowały się na nim widoczne nagrobki, ale miejscami można zobaczyć pojedyncze kamienie, którymi niegdyś również oznakowano miejsca grobów.

Drugi cmentarz żydowski został założony w 1819 roku na wschód od miasta, na przedłużeniu dzisiejszej ulicy Sikorskiego (dawnej ulicy Poznańskiej), a dzisiejszym osiedlem Ogrodniczym. W jego bezpośrednim sąsiedztwie wybudowano dom przedpogrzebowy oraz dom ogrodnika, który w latach 80. XX wieku został rozebrany. Cmentarz ten służył Żydom do 1939 roku. W okresie 1939 - 1943 oraz w latach powojennych uległ on znacznej degradacji, a większość nagrobków została sprzedana, porozrzucana, zdewastowana i wykorzystana do budowy chodników, dróg oraz magazynów produkcyjnych czarnkowskiego browaru. W latach 80. XX wieku teren nowego cmentarza planowano włączyć do powstającego osiedla mieszkaniowego i gdyby nie nagła interwencja konserwatorska obszar ten zostałby zabudowany. Do dziś w sąsiedztwie żydowskiego domu przedpogrzebowego widoczne są macewy, na których można odczytać hebrajskie inskrypcje.

Nieruchomości, na których znajdują się cmentarze do dziś stanowią własność Gminy Żydowskiej. Liczne samosiewy zacierają już czytelność granic oraz rozplanowania dawnych układów cmentarzy. Na nowym cmentarzu żydowskim porasta okazały bardzo wiekowy drzewostan sosnowy z domieszką gatunków liściastych, w którym poszczególne drzewa mogłyby w przyszłości zostać pomnikami przyrody. Niestety brak opieki nad tym terenem oraz niekontrolowana wycinka drzew spowodowała, że to miejsce ulega zniszczeniu i zapomnieniu. W przyszłości przydałoby się wyznaczyć pierwotne granice cmentarza, dokonać inwentaryzacji drzew, podjąć prace porządkowe itp. W ten sposób nie tylko zostałby przywrócony charakter miejsca, ale zarośnięty obecnie i zapomniany cmentarz stałby się dostępny dla lokalnej społeczności.

Stary cmentarz żydowski wraz z otoczeniem stanowi dziś niezagospodarowane tereny zieleni miejskiej, na którym znajduje się kilka wydeptanych ścieżek użytkowanych przez mieszkańców, pasjonatów przyrody i miłośników historii. W 2012 roku podjęto Uchwałę nr XIX/137/2012 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy Gdańskiej miasta Czarnków pomijając w ogóle fakt, że na Górze Żydowskiej znajduje się cmentarz. Miejsce to potraktowano jako teren zieleni urządzonej o charakterze parkowym. Podejmując temat cmentarzy żydowskich w Czarnkowie należy pamiętać, że nekropolie te objęte są ochroną konserwatorską i w przypadku jakichkolwiek działań na tym terenie należy bezwzględnie przestrzegać Wytycznych Komisji Rabinicznej ds. Cmentarzy z dnia 14 stycznia 2003 r. (obecnie komisja ta działa w ramach Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP). Niedopuszczalna jest ingerencja w grunt, a jakiekolwiek zamierzenia wymagają uzgodnienia z komisją oraz wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Od 2018 roku Narodowy Instytut Dziedzictwa z inicjatywy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizuje program pod nazwą "Oznakowanie cmentarzy żydowskich na terenie Rzeczypospolitej Polskiej". Do 2023 roku przeprowadzono już weryfikację terenową 1218 cmentarzy na terenie całej Polski, podczas której sprawdzano lokalizację cmentarzy, ich stan zachowania oraz określano czytelność historycznych granic. Spójnym elementem tego programu jest wykonanie projektu tablic w formie macewy z inskrypcją w języku polskim i hebrajskim z kodem QR, który odsyła odbiorcę do szerszych opisów na temat obiektu na portalu www.zabytek.pl. Dawne cmentarze odzwierciedlają historię danego miejsca. Działania upamiętniające sprawiają, że na nowo możemy ją odkrywać.

W przyszłości Muzeum Ziemi Czarnkowskiej przy wsparciu Towarzystwa Miłośników Historii Czarnkowa oraz społecznych opiekunów zabytków ma zamiar podjąć działania w sprawie inwentaryzacji i tłumaczenia macew zachowanych w sąsiedztwie nowego cmentarza żydowskiego. Kto wie, może wspólnym wysiłkiem możliwe będzie również podjęcie inicjatywy oznakowania dawnych nekropolii żydowskich w Czarnkowie.
Romka Bartkowiak
Muzeum Ziemi Czarnkowskiej w Czarnkowie

* https://nid.pl/2024/01/02/5-lat-programu-oznakowanie-cmentarzy-zydowskich-na-terenie-rp-2018-2023-realizowanego-przez-narodowy-instytut-dziedzictwa

HISTORIA ULICY RYBAKI

2024-11-07T09:38:25+01:00

Ulica Rybaki jest jedną z najstarszych ulic w Czarnkowie. Jej nazwa pochodzi od osady rybackiej funkcjonującej w średniowieczu, która w późniejszej terminologii przyjęła też nazwę Kissy bądź Chyża/e (Kietz). Była osadą otwartą i niezbyt wielką, liczącą zaledwie kilka domostw. Źródła pisane mówią: "z miasteczka Czarnkowa ulicą ku Kyssom, aż przez Kyssy na których rybacy siedzą". Bliski dostęp do wody stwarzał rybakom dogodne warunki do rozwoju osadnictwa, ale również zajęć związanych z połowem ryb, o czym świadczą znajdowane podczas badań archeologicznych zabytki, m. in. haczyki na ryby, gliniane obciążniki do sieci, pływaki z kory czy też rogowe iglice plecionkarskie.

W średniowieczu w Czarnkowie krzyżowały się dwa ważne szlaki komunikacyjno - handlowe: trakt poznański - biegnący w kierunku przeprawy z Poznania poprzez Oborniki, Ryczywół, Czarnków na Pomorze aż do Kołobrzegu oraz trakt ujski - wzdłuż Noteci łączący grody Nakło, Ujście, Czarnków, Wieleń, Drezdenko i Santok. Osada rybaków usytuowana była w pobliżu przeprawy rzecznej, a jak podają źródła pisane z XV wieku "rybacy w Kissach siedzą pod zamkiem". Kissy traktowane było wówczas jako przedmieście Czarnkowa, jednakże należące do właścicieli miasta - Czarnkowskich.

Dawniej przejście przez Noteć umożliwiały trzy wyspy, które opływały odnogi Noteci. Piaszczyste wyspy wraz z usypanymi między nimi groblami stanowiły jeden ciągły układ komunikacyjny. Na ulicy Rybaki nigdy nie prowadzono badań archeologicznych, ale poprzez analogię można przypuszczać, że grobla (ulokowana historycznie w ciągu obecnej ulicy Rybaki) zbudowana była z dwóch równoległych rzędów drewnianych pali tworzących rodzaj pomostu, które wbijane były dość gęsto. Do budowy takich konstrukcji używano prawdopodobnie drewna dębowego. Nawierzchnię dróg wykonywano z okrąglaków, pni rozłupanych na pół (tzw. dranic) poukładanych w poprzek na podłużnych legarach i solidnie do nich przytwierdzonych kołkami drewnianymi, które wbijano w otwory wyciosane przy końcach dranic. Dodatkowo wzdłuż drogi wbijano w podłoże długie pale drewniane, które zabezpieczały całą konstrukcję przed rozsuwaniem się na boki. Te drewniane konstrukcje z czasem obsypywano ziemią. Zwykle ciąg drogi stanowiła zwarta warstwa drewna wsparta na legarach, natomiast tam, gdzie teren był grząski, przed zbudowaniem nawierzchni układano faszynę (pędy wikliny, gałęzi drzew liściastych), a w miejscach zalewanych okresowo budowano właśnie groble.

Dobry stan sieci komunikacyjnej był od początku tworzenia się państwa polskiego jedną z trosk władców. Panujący był zarówno właścicielem, jak i zwierzchnikiem całego systemu komunikacyjnego, czerpał także zyski z cła i myta oraz mógł je dobrowolnie regulować. Rozbudowa dróg i grobli wpływała decydująco na funkcjonowanie wymiany handlowej, ale i też na całokształt polityki wewnętrznej państwa. Budowa drewnianych konstrukcji wiązała się z ciągłym nadzorem zarówno od strony władców, ale też właścicieli miasta, w tym również właścicieli Czarnkowa. Zobowiązani byli nie tylko sprawdzać stan zachowania dróg i grobli, ale w przypadku ich zniszczenia bądź naruszenia natychmiastowej naprawy. W 1738 roku na polecenie Stanisława Poniatowskiego, ówczesnego właściciela Czarnkowa, dokonano pomiaru grobli w celu zobowiązania mieszkańców okolicznych miejscowości do utrzymywania jej w należytym stanie. Również Mikołaj Swinarski w 1810 roku zobowiązany był z własnych funduszy reperować mosty na trzech odnogach Noteci przy Czarnkowie.

Ulica Rybaki to zdecydowanie zapomniana część miasta. Ma jednak niezwykły potencjał historyczny i kulturowy. Przebiega w pobliżu wczesnośredniowiecznego grodziska, którego relikty udało się wstępnie potwierdzić podczas badań archeologicznych w 2001 roku. Przy ulicy Rybaki znajdowały się ogrody, będące integralną częścią zwartego kompleksu zabudowy browaru z XIX wieku, należącego do rodziny Koeppe. Do dziś w tej części miasta zachowała się historyczna zabudowa z XVIII, XIX i początku XX wieku. Na samym początku ulicy znajduje się gmach Starostwa Powiatowego i Urzędu Gminy zbudowany około 1910 roku w stylu neogotyckim, w którym mieściła się siedziba niemieckiego urzędu administracyjnego powiatu czarnkowskiego (Landrat) oraz mieszkanie starosty Philippa Rauschinga. W sali sesyjnej na pierwszym piętrze budynku można zobaczyć witraże Maxa Lüdera - wybitnego witrażysty, którego prace znajdują się również w Szkole Policji w Pile oraz kościele w Nowych Dworach w gminie Wieleń. Ponadto wzdłuż drogi występują reprezentacyjne kamienice z przejazdami bramnymi oraz parterowe domy z ciekawymi detalami architektonicznymi. Nie sposób też nie wspomnieć o dworku miejskim rodziny Körnerów - rzemieślników produkujących sukno, dzięki którym w XIX wieku miasto przeżywało znaczny rozkwit gospodarczy. Budynek dawnej Królewskiej Inspekcji Budownictwa Wodnego oraz zalewowe przęsło dawnego mostu fordońskiego spinające brzegi Noteci to kolejne atrakcje turystyczne tej dzielnicy. Mało kto już też pamięta, że ulica Rybaki do 1918 roku nosiła nazwę Kietzstrasse, w latach 30. XX wieku nazywana była ulicą Józefa Piłsudskiego, w okresie okupacji do 1945 roku Horst Wessel Strasse, a po wojnie w okresie stalinizmu nosiła nazwę Józefa Stalina.

W Polsce od kilku lat organizuje się przedsięwzięcia pod nazwą święto ulicy, które cieszą się dużym zainteresowaniem. Programy obchodów obfitują w różnego rodzaju atrakcje, takie jak wystawy plenerowe przypominające historię danej ulicy, historyczne spacery, zabawy i pokazy uliczne, koncerty, które mają na celu promocję danego miejsca. Imprezy integrują mieszkańców, którzy włączając się w obchody święta przyozdabiają ulice, swoje budynki i organizują pikniki. Do działań przyłączają się również lokalne stowarzyszenia i instytucje, które udostępniają obiekty do zwiedzania albo realizacji konkretnych imprez. Taki pomysł zorganizowania święta ulicy mógłby się również zrodzić w Czarnkowie, który za aprobatą mieszkańców danej ulicy przy wsparciu różnych instytucji i włodarzy wpisałby się na stałe w działania promocyjne miasta.
Romka Bartkowiak
Muzeum Ziemi Czarnkowskiej w Czarnkowie